A+ A A-

Administrator

Regulamin cmentarzy

REGULAMIN CMENTARZA PARAFIALNEGO
W CHEŁMŻY

I. NORMY OGÓLNE

1. Kościół uważał zawsze cmentarze, grobowce, jak i poszczególne mogiły, gdzie spoczywają ciała zmarłych, za miejsca święte. Prawo kanoniczne określa: Miejscami świętymi są te, które przez poświęcenie lub błogosławieństwo, dokonane według przepisów ksiąg liturgicznych, przeznacza się do kultu Bożego lub na grzebanie wiernych (kan. 1205 KPK). Cmentarz więc pozostaje miejscem ciszy, modlitwy i zadumy. W związku z powyższym na cmentarzu należy zachować spokój i uszanować jego świętość.
2. Cmentarz parafialny w Chełmży jest własnością Parafii Rzymskokatolickiej
p.w. Św. Mikołaja Biskupa w Chełmży.
3. §1. Zarząd cmentarza sprawuje proboszcz przy pomocy parafialnej rady gospodarczej.
§2. Czynności administrowania cmentarzem proboszcz powierza wyznaczonej do tego celu przez niego osobie lub przedsiębiorstwu na podstawie umowy, która określa zakres tego administrowania, z zachowaniem jednak uprawnień proboszcza jako zarządcy cmentarza.
4. §1. Cmentarz czynny jest od godz. 6.30 do zapadnięcia zmroku.
§2. Dla prowadzenia ceremonii pogrzebowych zasadniczo przewiduje się czas w dni powszednie w godzinach od 9.00 do 15.00. Zarządca cmentarza, w wyjątkowych sytuacjach, na wniosek osoby zainteresowanej, może ustalić inny indywidualny czas pogrzebu, niż to określono.
§3. Dla czynności kopania grobów, wykonania różnego rodzaju robót budowlanych, remontowych przy grobach, grobach murowanych, nagrobkach przewiduje się czas tylko w dni robocze w godzinach od 7.00 do 15.00. Administrator cmentarza,
w szczególnych przypadkach, na wniosek osoby zainteresowanej, może ustalić inny indywidualny czas wykonania robót, niż to określono.

II. PRZEPISY PORZĄDKOWE

5. §1. Osoby, które przebywają na cmentarzu zobowiązane są do zachowania ciszy, powagi i szacunku należnego zmarłym oraz do dbania o porządek i czystość
na terenie całego cmentarza.
§2. Dzieci powinny przebywać na cmentarzu pod opieką osób dorosłych.
6. Opiekunowie, dysponenci miejsc grzebalnych oraz miejsc objętych rezerwacją
na miejsca grzebalne, winni dbać o należyty wygląd tych miejsc wraz z otoczeniem, utrzymywać czystość, ład i porządek, a także dbać o stan techniczny nagrobka.
7. Do podstawowych obowiązków zarządcy cmentarza należy:
- nadzór nad prawidłowym funkcjonowaniem cmentarza;
- prowadzenie dokumentacji cmentarnej;
- przyjmowanie zainteresowanych stron;
- egzekwowanie postanowień niniejszego regulaminu oraz stosownych przepisów prawa;
- pobieranie opłat i wydawanie stosownych zezwoleń.
8. §1. Do podstawowych obowiązków administratora cmentarza należy:
- troska o świętość miejsca – cmentarz wyznaniowy należy do miejsc świętych;
- nadzór nad cmentarzem, w tym troska o przestrzeganie regulaminu cmentarza przez przebywających na nim;
- otwieranie i zamykanie cmentarza;
- wskazanie miejsca na grób;
- określenie typu grobu według gabarytów, zgodnie z zapotrzebowaniem osoby zamawiającej;
- nadzór nad czynnościami wykopania grobu, jego zasypania, uporządkowania otoczenia grobu po czynnościach związanych z pochówkiem lub ekshumacją oraz wskazanie miejsca odkładu gruntu, z czuwaniem nad prawidłowym wykonaniem robót (uwzględniając szacunek do szczątków ludzkich znajdujących się już w ziemi), jeśli usługi te wykonuje inny przedsiębiorca;
- przeprowadzenie procedury protokolarnego odbioru wykonanego grobu
i zamknięcia grobu;
- nadzór nad pozostałymi pracami wykonywanymi przez innych przedsiębiorców na cmentarzu;
- prowadzenie dokumentacji dotyczącej pokładnego, rezerwacji, odnowienia rezerwacji, likwidacji grobów;
- nieobligatoryjna (bez odpowiedzialności cywilnej) ochrona substancji materialnej cmentarza (m.in. strzeżenie przed wjazdem nieodpowiednimi pojazdami i sprzętem);
- kontrola wwożonych i wywożonych towarów, w tym kontrola pojazdów ewentualnie wjeżdżających na cmentarz i wyjeżdżających z niego, celem identyfikacji wwożonych lub wywożonych rzeczy;
- wykonywanie na cmentarzu usług zgodnie z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą.
§2. Szczegółowy zakres obowiązków administratora cmentarza określa odrębna umowa, o której mowa w punkcie 3 §2 niniejszego regulaminu.
9. §1. Uzgodnienie z zarządcą cmentarza wymagane jest w przypadku następujących czynności:
- pogrzeb;
- ekshumacja;
- wjazd na teren cmentarza pojazdami z wyłączeniem wózków inwalidzkich;
- usługa kopania grobu;
- roboty budowlane, remontowe, kamieniarskie, rozbiórkowe, itp.;
- zagospodarowanie otoczenia grobu, w tym utwardzanie nawierzchni, montaż ławek, skrzyń, płotków w otoczeniu grobów, sadzenie drzew i krzewów oraz ich wycinka itp.;
- roboty remontowe, konserwatorskie i ewentualnie rozbiórkowe nagrobków, pomników, grobowców, kaplic grobowych mających wartość pamiątek historycznych i podlegających ochronie.
§2. Na ustawienie nagrobka potrzebne jest pozwolenie zarządcy cmentarza, któremu należy przedstawić projekt rysunkowy nagrobka celem stwierdzenia jego zgodności z duchem religii chrześcijańskiej i przepisami o zakładaniu i pielęgnowaniu cmentarzy. Zarządca zwraca uwagę na wymiar i estetykę nagrobka, materiał,
z którego ma być wykonany, charakter religijny ornamentyki i treści napisów itp. Elementów religijnych nagrobka nie bierze się pod uwagę w przypadku grobów niekatolików, pochowanych na cmentarzu katolickim.

III. POCHÓWKI, GOSPODARKA MIEJSCAMI GRZEBALNYMI, PRAWO DO GROBU

10. Na terenie cmentarza przewiduje się:
- groby ziemne;
- groby murowane;
- grobowce.
11. Przyjęcie zwłok do pochowania na cmentarzu następuje po przedstawieniu, przez podmiot uprawniony do pochowania tych zwłok, wymaganych przepisami prawa dokumentów.
12. Uprawniony wykonawca usług pogrzebowych i cmentarnych, który zamierza świadczyć usługi na terenie cmentarza, winien zawiadomić o tym zarządcę cmentarza przedkładając w formie odpisu dokumenty potwierdzające wpis
do ewidencji działalności gospodarczej lub Krajowego Rejestru Sądowego.
13. Wykonawca usług pogrzebowych i cmentarnych zobowiązany jest do przestrzegania przepisów prawa w zakresie świadczonych usług oraz do złożenia u zarządcy cmentarza pisemnego oświadczenia potwierdzającego fakt zapoznania się
z niniejszym regulaminem.
14. Zarządca cmentarza prowadzi ewidencję podmiotów świadczących usługi pogrzebowe i cmentarne na terenie cmentarza.
15. §1. Osoby i podmioty kopiące grób zobowiązane są do:
- przestrzegania przepisów bhp przy prowadzonych robotach;
- zabezpieczenia rejonu prowadzenia robót przed dostępem osób przypadkowych;
- kopania grobu w miejscu i w sposób wskazany przez administratora cmentarza;
- wykonania grobu zgodnie z wymiarami określonymi przez prawo i administratora cmentarza;
- wyłożenia miejsca odkładu gruntu z kopanego grobu folią lub innym materiałem zabezpieczającym przed zanieczyszczeniem;
- uporządkowania miejsca prowadzenia robót wraz z terenem przyległym, po zakończeniu robót;
- zgłoszenia u administratora cmentarza odrębnie faktu zakończenia kopania grobu i faktu zamknięcia grobu.
§2. Osoby i podmioty kopiące grób ponoszą odpowiedzialność za wszelkie ewentualne wypadki i szkody powstałe w związku z wykonywanymi robotami do czasu protokolarnego odbioru zamkniętego grobu.
§3. Kopanie grobu ziemnego i otwieranie grobowców zasadniczo może się odbywać w dniu planowanego pogrzebu lub ekshumacji w godzinach określonych niniejszym regulaminem. Zarządca cmentarza może wyrazić zgodę na kopanie grobu w przeddzień planowanego pochówku.
16. Organizacja pogrzebu pozostaje po stronie uprawnionego do tego podmiotu.
17. Organizatorzy pogrzebów zobowiązani są do przestrzegania obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa oraz postanowień niniejszego regulaminu.
18. Prawo do dysponowania grobem pozostaje po stronie osób zgodnie z regulacją przepisów aktualnie obowiązującego prawa państwowego.
19. Użycie grobu do ponownego pochówku regulują aktualnie obowiązujące przepisy prawa państwowego.
20. Zabrania się:
- wjazdu pojazdami bez zgody administratora cmentarza z wyłączeniem wózków inwalidzkich;
- zanieczyszczania cmentarza, odpady i śmieci mogą być składowane jedynie w wyznaczonych do tego celu miejscach;
- wyrzucania do śmietnika starych elementów pomników, gruzu i ziemi; do usunięcia z cmentarza starych elementów pomników oraz gruzu zobowiązany jest dysponent miejsca grzebalnego lub wykonawca nowego pomnika;
- samowolnego sadzenia oraz usuwania drzew i krzewów;
- wjeżdżania na teren cmentarza pojazdami jednośladowymi;
- palenia papierosów i picia alkoholu;
- przebywania osób w stanie nietrzeźwym i pod wpływem środków odurzających;
- hałasowania;
- wprowadzania psów i innych zwierząt;
- handlu, akwizycji, umieszczania reklam, ogłoszeń, rozkładania wizytówek i wszelkich czynności naruszających charakter tego miejsca.

IV. OPŁATY

21. Środki uzyskane z tytułu prowadzenia cmentarza parafialnego są jedną ze składowych przychodu parafialnego. Przeznaczane są one m.in. na opłaty związane z energią elektryczną i korzystaniem przez użytkowników cmentarza z wody oraz inwestycje na cmentarzu, a także w dużej mierze umożliwiają ochronę zabytkowej substancji będącej własnością parafii.
22. §1. Zarządca cmentarza pobiera m.in. następujące opłaty:
- za pokładne;
- za rezerwację miejsca i jej odnowienie;
- za postawienie i wymianę nagrobka.
§2. Opłaty za nadzór, o którym mowa w punkcie 8 §1 6° niniejszego regulaminu oraz za wywóz śmieci pobiera administrator cmentarza. Opłata za wywóz śmieci dokonywana jest jednorazowo, jedynie przy pochówku.

V. POSTANOWIENIA KOŃCOWE

23. Zarządca i administrator cmentarza nie ponoszą odpowiedzialności za uszkodzenia nagrobków wynikłe z dewastacji lub klęsk żywiołowych. Zachęca się właścicieli nagrobków, aby ubezpieczali je we własnym zakresie.
24. W sprawach, których nie reguluje niniejszy regulamin, mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych
(Dz.U. z 2000 r. nr 23, poz. 295 z późn. zm.) oraz pozostałe przepisy prawa państwowego.
25. Regulamin wchodzi w życie z dniem 01 listopada 2011 r.

Zarząd cmentarza

Warto przeczytać

Odpowiadając na znaki czasu, które płyną do nas z codzienności, pragniemy w naszej parafii rozpocząć bardziej intensywną działalność w kwestii obrony życia. Aborcja, eutanazja, zabiegi in vitro, czy zabiegi na embrionach to sprawy, w których bardzo często zdarza się, że chrześcijanie wyrażają inne zdanie niż nauczanie Kościoła. Wydaje się, że głównym powodem takiego stanu rzeczy jest niedoinformowanie w tych sprawach, bądź - co gorsza - manipulacja informacją.

Parafialny zespół pro-life powstał przy okazji organizacji obchodów I Chełmżyńskich Dni Życia, które odbyły się w dniach 23-25 marca 2014r. 25 marca, w dniu Święta Zwiastowania Najświętszej Maryi Pannie od wielu już lat setki tysięcy ludzi na całym świecie podejmują się  duchowej adopcji dziecka poczętego. W  tym roku w naszej parafii 80 osób podjęło to piękne dzieło, tworząc w ten sposób  nową kulturę "pro-life" (za życiem). Każdego 25-go dnia miesiąca spotykamy się na Mszy Św., podczas której głoszone jest kazanie o tematyce pro-life i otrzymujemy ulotkę z informacją w jakiej fazie rozwoju znajduje się adoptowany przez nas maluch. Informacje te możemy także znaleźć w Modlitewnym Oknie Życia znajdującym się kruchcie bazyliki.

 

Na czym polega duchowa adopcja?

Duchowa adopcja jest modlitwą w intencji dziecka zagrożonego zabiciem w łonie matki. Trwa dziewięć miesięcy i polega na codziennym odmawianiu jednej tajemnicy różańcowej - radosnej, bolesnej lub chwalebnej (Ojcze Nasz i 10 Zdrowaś Mario) oraz specjalnej modlitwy w intencji dziecka i jego rodziców. Do modlitwy można dołączyć dowolnie wybrane dodatkowe postanowienia. Dodatkowymi postawieniami mogą być na przykład: częsta Spowiedź i Komunia Święta, adoracja Najświętszego Sakramentu, czytanie Pisma Świętego, post o chlebie i wodzie, walka z nałogami, pomoc osobom potrzebującym, dodatkowe modlitwy, (litanie, nowenny, koronki...). Dodatkowe postanowienia nie są obowiązkowe, choć adoptujący chętnie je podejmują.

Duchowa adopcja powstała po objawieniach w Fatimie, stając się odpowiedzią na wezwanie Matki Bożej do modlitwy różańcowej, pokuty i zadośćuczynienia za grzechy, które najbardziej ranią Jej Niepokalane Serce. W roku 1987 została przeniesiona do Polski. Pierwszy ośrodek duchowej adopcji powstał w kościele OO Paulinów w Warszawie. Stąd rozprzestrzenia się na cały kraj i poza jego granice.

Duchowa adopcja skutecznie leczy głębokie zranienia wewnętrzne spowodowane grzechem aborcji. Pozwala matkom odzyskać wiarę w Boże Miłosierdzie, przynosząc pokój ich sercom. Jako bardzo konkretny, bezinteresowny i osobisty dar (modlitwy, ofiary i post), pomaga w szczególności ludziom młodym kształtować charakter, walczyć z egoizmem, odkrywać radość odpowiedzialnego rodzicielstwa, uzdalniając do postrzegania miłości i seksu oczyma Boga. Ucząc systematycznej modlitwy i pozytywnego działania pogłębia sens zaniedbanych praktyk ascetycznych. Może się stać czynnikiem odrodzenia wspólnej modlitwy i miłości w rodzinie.

Duchową adopcję może podejmować każdy - osoby świeckie, konsekrowane, mężczyźni, kobiety, ludzie w każdym wieku. Jedynie dzieci podejmują ją pod opieką rodziców. Można podejmować ją wielokrotnie, pod warunkiem wypełnienia poprzednich zobowiązań. Długa przerwa (miesiąc, dwa) przerywa duchową adopcję. Należy wtedy ponowić przyrzeczenie i starać się je dotrzymać. W wypadku krótkiej przerwy należy duchową adopcję kontynuować, przedłużając modlitwę o opuszczone dni. Wskazane jest, by przyrzeczenia były przeprowadzane uroczyście, w kościele, w obecności kapłana,  chociaż można je złożyć także prywatnie.

18.02.2018

OGŁOSZENIA DUSZPASTERSKIE NA I NIEDZIELĘ WIELKIEGO POSTU

18 lutego 2018 r.

  1. Gorzkie żale z kazaniem pasyjnym dzisiaj o godz. 15.00.
  2. Rozpoczął się czas wielkanocnej spowiedzi i Komunii św. Kartki do spowiedzi można odbierać w kancelarii parafialnej w godzinach jej urzędowania.
  3. Nabożeństwo Drogi krzyżowej w każdy piątek Wielkiego Postu według następującego porządku: dla dzieci o godz. 16.15; dla dorosłych po Mszy św. o godz. 8.00 i 17.00. Droga krzyżowa dla młodzieży w kościele św. Mikołaja o godz. 19.00. W Skąpym i Bielczynach Droga krzyżowa w piątek o godz. 16.00. Spotkanie dla ludzi młodych, którzy chcą włączyć się w przygotowanie tych nabożeństw odbędzie się w poniedziałek o godz. 18.00 w Domu Kapitulnym.
  4. Za udział w Drodze krzyżowej i Gorzkich żalach, pod zwykłymi warunkami, można uzyskać odpust zupełny.
  5. Miejska Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Chełmży zaprasza na spotkanie ze specjalistą terapii uzależnień pt.:„Wpływ wiary na budowanie kontaktów rodzinnych pomiędzy uzależnionymi, a współuzależnionymi”, które odbędzie się w piątek o godz.18.15 w salce Domu Kapitulnego.
  6. W czasie Wielkiego Postu przeprowadzamy w naszej parafii kurs przedmałżeński. Spotkania odbywać się będą przez sześć kolejnych sobót. Drugie spotkanie w najbliższą sobotę, o godz. 18.00 w Domu Kapitulnym (w sali konferencyjnej na pierwszym piętrze).
  7. Pouczenie dla rodziców i chrzestnych w sobotę o godz. 18.00 w Domu Kapitulnym.
  8. Wspólnota modlitewna Samuel oraz Dom Modlitwy Królewskie Dziedzińce z Torunia, zapraszają na kolejny Wieczór Uwielbienia, który odbędzie się w sobotę o godz. 18.00 w kościele św. Mikołaja.
  9. Przypominamy, że tylny śmietnik na Nowym Cmentarzu Parafialnym uległ całkowitej likwidacji. Wyrzucanie śmieci w tym miejscu będzie spotykało się z karą administracyjną.
  10. W przyszłą niedzielę zbiórka do puszek na misyjne dzieło pomocy Ad Gentes.
  11. Informacje Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Biura Powiatowego w Toruniu na temat rozpoczynającego się dla rolników naboru wniosków o płatności obszarowe znajdują się na tablicy ogłoszeń w kruchcie bazyliki i kościele św. Mikołaja oraz na drzwiach kaplic wiejskich.

Dyżury księży

PONIEDZIAŁEK ks. Marcin
WTOREK ks. Marek
ŚRODA ks. Paweł
CZWARTEK ks. Przemysław
PIĄTEK ks. Dawid
Dyżur

Kościół pw. Św. Mikołaja

W dokumentach pisanych pierwsza wzmianka o kościele Św. Mikołaja  pojawiła się w 1248 roku. Według księdza Stanisława Kujota parafia chełmżyńska powstała jeszcze  przed przybyciem Krzyżaków. W akcie ugody o dziesięciny z 1248 roku między biskupem Heidenrykiem a zastępcą mistrza – Henrykiem  de Holstein jest mowa o zbożu należnym kościołowi chełmżyńskiemu – ecclesie Culmensi. Przyjmuje się, że kościół mógł nosić przed 1647 rokiem wezwanie  św. Jakuba, w latach 1667 – 1672  – Marii Magdaleny, a w 1743 roku Michała Archanioła. W wyniku pierwszego rozbioru Polski i przejęcia Chełmży przez Komisję Królewską w imieniu rządu Prus, miasto przestało stanowić odrębną własność biskupią. Spowodowało  to  masowy  napływ      kolonistów     niemieckich,   głównie z Wirtembergii. Zjawiska tego nie   zatrzymało   nawet   włączenie Chełmży do Księstwa Warszawskiego w latach 1807 – 1815. Utworzona w 1803 roku gmina   ewangelicka    zmierzała   wobec   wzrastającej    liczby   członków do  posiadania własnego  kościoła.   Początkowo   nabożeństwa  odbywały się w drewnianej szopie, która jednakże w 1823 roku spłonęła. Jako rekompensatę    ewangelicy  uzyskali   od   króla   Fryderyka    Wilhelma III w tymże roku kościół św. Jerzego po rozwiązaniu w 1810 r. klasztoru franciszkanów.    Jego    lokalizacja    znajdowała     się     prawdopodobnie przy dzisiejszej ulicy Chełmińskiej, w okolicy starego cmentarza parafialnego.  Kościół  jednak  spłonął w 1826 roku.  Rok  później   król  dał im parafialny kościół św. Mikołaja wykupując go za cenę 1200 talarów. Urzędowe przekazanie odbyło się 24 września 1827 roku, a kościół został objęty patronatem finansowym państwa. Protesty strony katolickiej, osłabionej   przeniesieniem  stolicy  biskupstwa  chełmińskiego  z  Chełmży do   Pelplina   w  1824   roku   nie  odniosły  skutku. W  połowie  XIX wieku w  wyniku  prac   budowlanych   została     w   1850     roku   podwyższona   wieża, a osiem lat później dobudowano kruchtę i przybudówki.  W 1945 roku świątynia wróciła do parafii rzymskokatolickiej pełniąc funkcję kościoła szkolnego,  w   latach 1950 – 1953 (na czas odbudowy katedry po pożarze w wyniku uderzenia pioruna) zamieniony został zastępczo na kościół parafialny, a obecnie jest filialnym.

 Kościół    orientowany,     gotycki,    z     neogotyckimi    przekształceniami       i rozbudową. Usytuowany jest w południowo-zachodniej części średniowiecznego układu urbanistycznego, na opadającym w kierunku Jeziora Chełmżyńskiego powyżu,  w obrębie ulic: Strzeleckiej, Mikołaja Kopernika i Wodnej. Obiekt ceglany z elementami polnych kamieni w części cokołów przy zewnętrznych ścianach prezbiterium. Wieża przykryta jest dachem czterospadowym  z osadzoną na kalenicy latarnią zwieńczoną iglicą obitą blachą. Wnętrze kościoła ma układ pseudobazyliki.

 Do zabytkowego wyposażenia wnętrza należą: średniowieczna granitowa kropielnica, ufundowany w 1612 roku  przez burmistrza Żuławę manierystyczny ołtarz główny z malowanymi na desce w predelli scenami Ostatniej Wieczerzy    i Chrystusa u Marii oraz centralnym obrazem Matki Boskiej Różańcowej w metalowej trybowanej sukience, trzy rokokowe ołtarze   z  2.  połowy   XVIII   wieku  z  obrazami  św. Rocha,  św. Barbary i nowszym Matki Boskiej Wspomożycielki Wiernych pędzla Władysława Drapiewskiego z Pelplina. Na przekształconej i podwieszonej emporze chórowej w części trzywieżowej nawy środkowej ustawione są znacznie przebudowane organy o zewnętrznej oprawie neogotyckiej, zbudowane przez Orgelbauanstalt  A. Terletzki – Ed. Wittek z Elbląga z 1905 roku. Instrument ma trakturę pneumatyczną, wiatrownice pneumatyczno-stożkowe, 20 rejestrów, 2 manuały plus pedał. Na wieży zawieszone są, niespotykane nigdzie  indziej, trzy  stalowe! dzwony  z  1918  i  1919  roku.

 

Opracowano na podstawie publikacji: „Diecezja Toruńska – Historia i teraźniejszość.     T.5 Dekanat Chełmżyński” autorstwa  Zespołu Redakcyjnego pod kierownictwem           ks. Stanisława Kardasza. Wydawnictwo Konserwatora Diecezjalnego, Kuria Diecezjalna   w Toruniu, 1995 rok.   

 

 

Konkatedra pw. Trójcy Świętej

Kościół p.w. Świętej Trójcy w Chełmży jest obecnie najstarszym obiektem ceglanym na terenie Ziemi Chełmińskiej. Jego budowę rozpoczęto dekretem pierwszego biskupa chełmińskiego Heidenryka z 22 lipca 1251 roku jako katedry diecezji chełmińskiej utworzonej w 1243 roku. Jej budowa była przerywana częstymi w drugiej połowie XIII wieku napadami pogańskich plemion pruskich. W 1286 roku dzieła zniszczenia dokonał pożar. Po naprawieniu zniszczeń przystąpiono do dalszej budowy, ale odstąpiono nieco od pierwotnego projektu. Zakończenie budowy zasadniczej bryły kościoła jest datowane na rok 1359, a całości pod koniec XIV wieku. Katedra mocno ucierpiała podczas najazdu wojsk polsko-litewskich w 1422 roku. Jej odbudowa przeciągała się w nieskończoność, tak długo, że padła nawet propozycja przeniesienia stolicy biskupiej do Chełmna. Projekt ten jednak upadł, a odbudowę katedry zakończono ostatecznie w 1692 r. 
   Decydującym wydarzeniem co do losów katedry w Chełmży było wydanie 16 lipca 1821 roku bulli przez papieża Piusa VII, mocą której obszar pierwotnej diecezji został powiększony w kierunku północno-zachodnim. Stolicą diecezji ustanowiono Pelplin, wyznaczając tamtejszy kościół pocysterski na katedrę. Katedra Świętej Trójcy w Chełmży zdegradowana została do rangi kościoła parafialnego.
   W obu wojnach światowych kościół szczęśliwie ocalał, a jedyne niegroźne zniszczenia spowodowały dwa pociski nacierających na miasto w styczniu 1945 roku wojsk radzieckich. Jeden z nich przebił na wylot ścianę wschodnią nawy południowej, drugi natomiast zniszczył uskok jednej ze skarp południowej elewacji. Wmurowany na pamiątkę, pozostał do dzisiaj. 
   Tragiczny w dziejach kościoła okazał się pożar, który miał miejsce w nocy z 1 na 2 sierpnia 1950 roku, spowodowany wyładowaniami atmosferycznymi. Spłonęły wówczas drewniane konstrukcje wież łącznie z barokowymi hełmami, wszystkie dachy z wyjątkiem zadaszenia nad zakrystią i kruchtami oraz zawaliły się gotyckie sklepienia na wysokości pary ostatnich filarów w środkowej nawie i w przęśle pod południową wieżą. Zniszczona została zabytkowa polichromia kościoła, a od wysokiej temperatury ucierpiały olejne obrazy na płótnie umieszczone na ołtarzach. Dzięki stanowczej postawie ówczesnego proboszcza księdza kanonika Zygfryda Kowalskiego i zaangażowaniu całej parafii, odrestaurowane wnętrze kościoła otworzyło swoje podwoje na pasterkę 1953 roku. 
   Wielkim wyróżnieniem dla zabytkowej świątyni było podniesienie jej w 1960 roku przez papieża Jana XXIII do godności kolegiaty, natomiast w 1982 roku Jan Paweł II nadal kolegiacie w Chełmży tytuł bazyliki mniejszej. W związku z nowym podziałem administracyjnym Kościoła w Polsce, w wyniku którego została utworzona diecezja toruńska, dawna katedra chełmżyńska w 1994 r. została podniesiona do tytułu konkatedry.
   Gotycka katedra p.w. Świętej Trójcy jest obiektem orientowanym, ceglanym i halowym. W rzucie poziomym składa się z prostokątnie zamkniętego prezbiterium z dobudowaną od południa barokową zakrystią, nieznacznie wyodrębnionego transeptu wraz z przylegającymi do jego ramion dwiema wieżyczkami oraz trójnawowego korpusu zamkniętego od strony zachodniej dwuwieżową fasadą.  Nad całą bryłą architektoniczną dominuje północna wieża o wysokości 28,5 m, zwana od nazwiska jej inicjatora wieżą "Opalińskiego". Na jej budowę miały wpływ wydarzenia, jakie się rozegrały w 1688 roku na ulicach Torunia. Nazajutrz po prowadzonej tam przez biskupa chełmińskiego procesji Bożego Ciała na orszak biskupi napadli toruńscy luteranie. Urażony biskup Kazimierz Opaliński złożył skargę do papieża i króla Jana III Sobieskiego. Król zobowiązał władze Torunia do zapłacenia biskupowi 21 000 złotych pruskich. Za tę kwotę luteranie wybudowali na głównej wieży katedry chełmżyńskiej barokowe zwieńczenie w formie trzech osadzonych na słupach hełmów. Materialną pamiątką wybudowanej wieży jest zachowany historyczny garnuszek z wygrawerowanym na metalowej oprawce napisem informacyjnym.
   Wnętrze kościoła przykrywają gwiaździste sklepienia wsparte w prezbiterium i w przęsłach pod chórami na obwodowych ścianach, a w korpusie nawowym na wolno stojących filarach międzynawowych i bocznych ścianach. Najstarsze pośród istniejących są gwiaździste sklepienia dwuprzęsłowego prezbiterium. Obie gwiazdy tego sklepienia są połączone wspólnym żebrem przewodnim i ponadto wzbogacone dodatkowymi żebrami tzw. wpisanymi. Chełmżyńskie sklepienie w prezbiterium można uznać za najstarsze w Europie.
   Wyposażenie wnętrza katedry pochodzi z różnego czasu i reprezentuje różne epoki stylowe, począwszy od gotyku aż po czasy współczesne. Obecnie kościół p.w. Świętej Trójcy w Chełmży posiada jedenaście ołtarzy - 8 drewnianych i 3 kamienne. Najokazalszy spośród nich jest barokowy ołtarz główny, wykonany w drewnie. Został on ufundowany około 1650 roku przez biskupa Andrzeja Leszczyńskiego. Wysokość ołtarza głównego wynosi 17 metrów. W jego centrum znajduje się nisza z rzeźbą Trójcy Świętej, zasłaniana malowanym na płótnie obrazem o tej samej tematyce. Po obu stronach znajdują się rzeźby apostołów: św. Piotra i św. Andrzeja. W zwieńczeniu ołtarza umieszczony jest obraz Wniebowzięcia NMP, a na szczycie zwieńczenia mieści się zespół figuralny złożony z rzeźby św. Jerzego zabijającego włócznią smoka. Po obu stronach zwieńczenia stoją patronowie Polski: św. Wojciech i św. Stanisław. Monumentalność ołtarza potęguje jego ciemna, wpadająca w czerń kolorystyka, z której wybijają się złocone i polichromowane elementy wystroju plastycznego. 
   Dwa ołtarze w nawach bocznych o formach manierystycznych z późniejszymi uzupełnieniami rokokowych ornamentów tj. św. Franciszka i św. Huberta są datowane na początek XVII wieku.  Przy wolno stojących filarach międzynawowych ustawione są barokowe ołtarze: MB Różańcowej, św. Anny (wyróżnia się białą kolorystyką i olejnym obrazem na płótnie św. Anny Samotrzeciej), św. Jana Chrzciciela i NMP. Stojący w północnej nawie rokokowy ołtarz p.w. MB Bolesnej z ok. 1760 roku pochodzi z dawnego kościoła parafialnego św. Mikołaja. Osobną grupą ze względu na materiały stanowią trzy ołtarze kamienne wykonane z różnobarwnego marmuru z zastosowaniem alabastru i stiuku. Najwspanialszy spośród nich ołtarz Krzyża Świętego z 1744 roku mieści się w dawnej kaplicy Najświętszego Sakramentu w północnym ramieniu transeptu. Z fundacją biskupa A. St. Załuskiego wiąże się również ołtarz marmurowy z połowy XVIII wieku, poświęcony czci błogosławionej Juty, usytuowany w kaplicy jej imienia w południowym ramieniu transeptu. Najmniejszy spośród wszystkich, boczny ołtarz śś. Piotra i Pawła z połowy XVIII wieka, wykonany jest z czarnego marmuru i ustawiony w południowej nawie. 
   Renesansowa ambona z 1604 roku z rzeźbami Chrystusa, trzech ewangelistów (bez św. Mateusza) i czterech Ojców Kościoła została ufundowana przez biskupa Wawrzyńca Gembickiego. Gotyckie stalle kanonickie zbudowane w 1519 roku (z późniejszymi przeróbkami w stylu renesansowym) usytuowane są obecnie w prezbiterium i w bocznych kaplicach, a trzy siedzeniowe stalle w południowej nawie pochodzą z przełomu XVII i XVIII wieku. Chełmżyńska chrzcielnica datowana jest na drugą połowę XVIII wieku i reprezentuje cechy rokoka, a znajduje się w kaplicy błogosławionej Juty. 
   Pierwotnie wnętrze katedry było bogato polichromowane. Niestety wskutek pożaru w 1950 roku zniszczona została gotycka polichromia z drugiej połowy XIV wieku. Jedynymi oryginalnym reliktem średniowiecznej polichromii, który przetrwał do dzisiaj jest fragment z przedstawieniem Chrystusa przywiązanego do słupa znajdujący się na pierwszym od strony wejścia  filarze międzynawowym po lewej stronie. Natomiast malarstwo sztalugowe reprezentowane jest przez obrazy świętych Pańskich, umieszczone w ołtarzach, z których najwspanialsze są: "Zdjęcie z krzyża" i "Hołd mędrców ze wschodu", którego autorstwo przypisywane jest L. Giordano, włoskiemu malarzowi epoki baroku. 
   Bogato prezentowana jest w katedrze w Chełmży rzeźba figuralna. Do najciekawszych i najstarszych zarazem należą: grupa pasji przyściennej, datowana na początek XV wieku (złożona z Chrystusa na krzyżu oraz stojących pod krzyżem rzeźb Matki Boskiej i Jana Ewangelisty) oraz późniejsza o sto lat czteroosobowa grupa Ukrzyżowania z łuku tęczowego (wzbogacona o postać św. Marii Magdaleny). Nie można też pominąć wolno stojącej, gotyckiej rzeźby Chrystusa dźwigającego krzyż z końca XVI wieku, a także rokokowych rzeźb biskupów św. Stanisława ze Szczepanowa i Wojciecha Leskiego z połowy XVIII wieku. A do prawdziwych perełek należy pełnoplastyczna scena złożenia Chrystusa do grobu z przełomu XV i XVI wieku, umieszczona w wydrążonej niszy bocznego ołtarza św. Franciszka. 
   Bogato prezentowane są w katedrze płyty nagrobne (do najstarszych należy  pocięta płyta Wielkiego Mistrza Krzyżackiego Zygfryda von Feuchtvangen zmarłego w 1311 r.), epitafia (m.in.: barokowe epitafium z 1696 roku biskupa K. J. Szczuki) oraz feretrony. Wśród  tych ostatnich  szczególnie cenne są dwa: barokowy z końca XVII wieku z obrazami św. Anny Samotrzeciej i św. Ignacego z Loyoli oraz rokokowy z II połowy XVIII wieku z obrazem Matki Boskiej Różańcowej.

Administrator

Administrator cmentarza

Zbigniew Witkowski

tel. 536-959-626

Rocznica urodzin bł. ks. Stefana Wincentego Frelichowskiego

22 stycznia 2015 roku minęła 102 rocznica urodzin bł. ks. Stefana Wincentego Frelichowskiego z Chełmży, kapłana męczennika, patrona harcerzy.

22 stycznia 1913 roku w domu przy ulicy Chełmińskiej 5 w Chełmży przyszedł na świat trzeci syn Ludwika i Marty Frelichowskich. Na chrzcie, który odbył się w kościele p.w. Świętej Trójcy 29 stycznia, otrzymał imiona Stefan Wincenty. Drugie imię nadano mu dlatego, że był to patron dnia, w którym się urodził. W rodzinie Frelichowskich panował zwyczaj dawania dzieciom takiego imienia,  jakie sobie przyniosły. W rodzinnym mieście uczęszczał do szkół, a jednocześnie wstąpił do 2. Pomorskiej Drużyny Harcerskiej im. Zawiszy Czarnego oraz do Sodalicji Mariańskiej Męskiej, której został prezesem. Jesienią 1931 roku wstąpił do WSD w Pelplinie, by 14 marca 1937 roku otrzymać święcenia kapłańskie. Pełnił obowiązki kapelana i sekretarza ks. bp. Stanisława Wojciecha Okoniewskiego, a od 1 lipca 1938 roku wikariusza parafii Wniebowzięcia NMP w Toruniu.

Kancelaria

  GODZINY URZĘDOWANIA

 

Poniedziałek - Piątek

godz 8.00 - 12.00

Środa i Piątek

godz. 16.30 - 17.45

 

87-140 Chełmża

ul. Tumska 14

 

Tel. 56-675-61-12

Tel. dyżurny 518-980-048

e-mail. Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

 

nr konta: 55 9484 1017 0203 8526 2002 0001

Subskrybuj to źródło RSS

Gościmy na naszej stronie

Odwiedza nas 66 gości oraz 0 użytkowników.

Dane kontaktowe

Adres

ul. Tumska 14
87-140 Chełmża

tel. (0-56) 675 61 12
fax (0-56) 675 61 14

E-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.