A+ A A-

Administrator

Bieg i odpust ku czci bł. Juty

„Usługi opiekuńcze na terenie Parafii pw. Św. Mikołaja Biskupa w Chełmży”

Zmiany na stronie

Strona parafialna przeszła pewne modyfikacje:
- zmieniony wygląd na bardziej przejrzysty
- poprawione pola menu
- pojawiła się zakładka "Nadchodzące wydarzenia" dzięki której na bieżąco można śledzić to, co będzie działo się w parafii
- uporządkowane zostały artykuły
- wyelimonowane błędy

Mam nadzieję, że nowa wersja strony przypadnie Wam do gustu.

Pytania, sugestie można kierować na adres parafii Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. lub Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Z Panem Bogiem!

Administrator nowego cmentarza

Administrator cmentarza

Wojciech Kubera

tel. 781-909-040

Grupy i wspólnoty


Grupa modlitewna „Samuel”

Opiekun - ks. Karol Schmidt

 .......................................................................................................

 

Franciszkański Zakon Świeckich / dawniej Trzeci zakon Św. Franciszka 

Opiekun – ks. Dawid Gapiński              

Parafialne wspólnoty tercjarskie znane są w Polsce od XIII wieku, np. we Wrocławiu i Krakowie. Zapewne w kolejnych latach dotarły na teren diecezji chełmińskiej. Tworzono je pierwotnie w miejscowościach, gdzie siedzibę miały zakony franciszkańskie. Historia kapituły i Chełmży wskazują, że taki zakon istniał wraz z kościołem św. Jerzego, przypuszczalnie na terenie dzisiejszego starego cmentarza i to na przełomie XIII i XIV wieku, skoro w 1348r. ten kościół przez biskupa Ottona został przekazany kapitule z patronatem i dochodami. Okres reformacji zaważył o upadku kościoła i wspólnoty, skoro świątynia stała pusta i niszczała.  Dopiero kiedy chełmżanin ks. Gabriel Prowańczyk, (Prowański), m. in. wychowawca dzieci króla Zygmunta III, wrócił w 1619r. do rodzinnego miasta z nominacją kanonika kapituły chełmżyńskiej i w 1624r. po śmierci bpa Jana Kuczborskiego został administratorem diecezji, zainteresował się podupadającą świątynią. Odbudował kościół i pobudował przy nim klasztor, by 27 lipca 1625r. uroczyście ks. bp Jakub Zadzik mógł wprowadzić do niego  ojców franciszkanów. Służyli mieszkańcom, prowadząc w pewnym czasie szpital. Kasata zakonów przez Prusaków w 1810r. sprawiła, że wyludniały się klasztory, ostatni franciszkanin zmarł w 1818r., a dwa lata później, czyli w 1820r. kościół przejęli protestanci.Można z pewnym prawdopodobieństwem dopuszczać istnienie parafialnej wspólnoty tercjarskiej, ale zapisy odnajdujemy dopiero z przełomu 1921/1922r., kiedy proboszcz ks. T. N. Fryntkowski powołał liczącą 70 osób wspólnotę żeńską. Na mocy pisma dyrektora diecezjalnego III Zakonu ks. prof. Różyńskiego z Pelplina o brzmieniu: „Niniejszym udzielam Przewielebnemu Księdzu Proboszczowi wszystkie fakultety potrzebne do prowadzenia III Zakonu (…),” wspólnota została zreorganizowana przez proboszcza ks. Józefa Szydzika. Kronika wspólnoty odnotowała pierwszą konferencję III Zakonu św. Franciszka, zorganizowaną przez ks. proboszcza dnia 10 grudnia 1924r. Do zgromadzenia należało 60 sióstr, 9 profesek, 14 kandydatek, bez nowicjuszek. Funkcje pełnili: dyrektor – miejscowy proboszcz, siostra przełożona -  Febronia Majewska, sekretarka -  Anastazja Lewandowska, skarbniczka - Marianna Dąbrowska. Spotkania tercjarskie odbywały się raz w miesiącu. Co kwartał, w środę rano tego tygodnia, w którym przypadały suche dni, odbywały się uroczyste zebrania prowadzone przez księdza dyrektora. Nie było oddziału męskiego III Zakonu. Składka miesięczna wynosiła 20 gr lub dowolny datek.  Kolejni proboszczowie byli opiekunami wspólnoty, które działały z różną intensywnością. Ograniczyła bądź najczęściej zawiesiła działalność wszystkich stowarzyszeń II wojna światowa i w Chełmży decyzja ks. G. Tretkowskiego o czasowym zawieszeniu aktywności, po wydanym dekrecie władz PRL-u 5 sierpnia 1949r. o zmianie przepisów prawa o stowarzyszeniach.„Reguła” papieża Pawła VI, nadana Listem apostolskim Seraphicus Patriarcha z 24 czerwca 1978r. dla Franciszkańskiego Zakonu Świeckich (FZŚ), uściśliła zasady działania wspólnoty. Po zniesieniu zakazu działalności stowarzyszeń tercjarze w Chełmży prowadzili swą misję. W chwili obecnej wspólnota liczy 13 profesów wieczystych i 4 czasowych oraz jedną osobę w nowicjacie. Przełożoną jest Anna Maria Kwiatkowska, zastępcą przełożonej Jan Kalinowski (Gostkowo), sekretarzem Krystyna Brodowska (Gostkowo), mistrzem formacji Benedykt Pawlak (Gostkowo), skarbnikiem Józef Pilecki, asystentem duchowym o. Tymoteusz Bondzior. Po 2000r. opiekunami wspólnoty byli: ks. Grzegorz Malinowski, ks. Paweł Dąbrowski, ks. Sławomir Marcinkowski, ks. Antoni Kwiatkowski, ks. Dawid Gapiński.Wspólnota spotyka się w drugą niedzielę miesiąca, raz w roku w dniach skupienia u o. kapucynów w Rywałdzie Królewskim, w farze Matki Boskiej Bolesnej w Chełmnie i w lipcu w Częstochowie na ogólnopolskim zjeździe FZŚ. Uczestniczy w życiu lokalnego Kościoła; prowadzi przed mszą w duchu franciszkańskim modlitwy, koronkę do Miłosierdzia Bożego, modlitwy w czasie wewnętrznych spotkań, zamawia msze święte w określonej intencji, występuje z chorągwią patronalną w procesjach. Wewnętrzne doskonalenie odbywa się w czasie spotkań formacyjnych i modlitewnych. Konferencje głosił o. Walenty, aktualnie o. Tymoteusz z OFM w Toruniu. 

 .......................................................................................................

Żywy Różaniec


Opiekun – ks. Dawid Gapiński

Bractwa różańcowe należą do starszych organizacji w parafii, znane co najmniej od połowy XIX wieku. Patronką jest Matka Boska Różańcowa i jej ołtarzem przez dziesięciolecia opiekowały się członkinie. Odmawiają różaniec w kościele i w domu, biorą udział w procesjach z sztandarem i świecami. Raz w miesiącu wymieniają się tajemnicami różańcowymi, spotykają się z opiekunem, który wygłasza egzortę. Wspólnota bractw różańcowych wspiera modlitwą działalność Zakonu Kaznodziejskiego, wywodzi się bowiem od św. Dominika. Pierwsze bractwa różańcowe w Europie, a więc i w Polsce powstały w XV wieku.
Bractwo Żywego Różańca powstało we Francji w 1826r. w celu odrodzenia wiary w społeczeństwie. Stowarzyszenie zostało zatwierdzone w latach trzydziestych przez papieża Grzegorza XVI.
W parafii chełmżyńskiej zostało powołanych kilka bractw. W 1842r. powstało Bractwo Najświętszej Marii Panny Różańcowej. W latach dwudziestych liczyło 37 członków, a zarząd tworzyli Józef Wendorff i Jan Krużyński. Opiekowało się ołtarzem Matki Boskiej Różańcowej.
W 1855r. powołano Bractwo Żywego Różańca Panien z inicjatywy panny Kalksteinówny z Pluskowęs. Członkiniami były panny z Pluskowęs i Chełmży. Z miasta najbardziej aktywne były Elżbieta Kukielska i Petronela Romatowska. W 1928r. działało 13 róż z 200 członkiniami. W tym czasie zarząd stanowiły: przewodnicząca i skarbniczka Rozalia Chyłkowska i jej zastępczyni Maria Stawikowska. Stowarzyszenie opiekowało się ołtarzem bł. Juty.
W 1858r. Elżbieta Sawicka (z domu Kukielska) i p. Dulińska utworzyły Bractwo Żywego Różańca Matek. Pierwotnie działała jedna róża, w 1900r. odnotowano ich siedem, a w 1928r. piętnaście z 225 członkiniami. Opiekowano się ołtarzem św. Anny.
W 1887r. rozpoczęło działać Bractwo Żywego Różańca i Apostolstwa Modlitwy. Liczyło około 200 osób, tworząc po trzy róże kobiet w mieście i na wsiach oraz cztery róże mężczyzn w mieście i trzy róże na wsiach. W opiece mieli kaplicę Świętego Krzyża. Zarząd: przewodniczący Maksymilian Pelpliński, zastępca przewodniczącego Jan Więckowski, skarbnik Jan Kowalski, sekretarz Jan Chojnacki, z-ca sekretarza Wawrzyniec Zakrzewski, czterej ławnicy: Franciszek Czarnecki, Andrzej Stankiewicz, Władysław Syrocki, Paweł Talkowski, dwaj rewizorzy kasy: Władysław Komuński i Józef Wicherski oraz światłowy (gospodarz) Szczepan Śliwiński. 

  .......................................................................................................

 Wspólnota małżeństw Ruch Światło - Życie

 

Opiekun - ks. Karol Schmidt

Posoborowa odnowa Kościoła w Polsce dzięki inicjatywie ks. Franciszka Blachnickiego zaproponowała rodzimy małżeńsko-rodzinny ruch osób świeckich pod pojęciem ruchu oazowego – Domowego Kościoła Ruchu Światło-Życie. Centrum spotkań, rekolekcji jest Krościenko w dolinie Dunajca i Krośnicy u podnóża Pienin i Gorców w powiecie nowotarskim. Tam odbywały się pierwsze oazy rodzin, począwszy od 1973r. Szybko podjął nową propozycję ożywiania wspólnot Kościoła partykularnego, otwarty na nowinki, ks. infułat Alfons Groszkowski. Pierwsze próby organizacyjne zostały powierzone ks. Janowi Jakubiakowi, ale dynamicznie rozwinął ruch oazowy w latach 1982 1986 wszechstronnie przygotowany,  świetny moderator ks. Franciszek Behrendt, jeden z uczestników częstych spotkań z ks. Blachnickim. Wspólnie z ks. A. Groszkowskim powołali do działania 7 kręgów rodzinnych i kilka grup oazowych młodzieży. Po wyjeździe ks. F. Behrendta na misje do Zambii, spotkania prowadził ks. Gabriel Aronowski, następnie ks. Sylwester Ćwikliński. Z ks. F. Behrendtem grupy rodzinne na zakończenie roku szkolnego wyjeżdżały na jednodniowe zajęcia formacyjno-rekreacyjne.Parafialny Krąg Domowego Kościoła Ruch Światło-Życie aktualnie spotyka się raz w miesiącu od września do czerwca z przerwą wakacyjną pod kierunkiem duchowym ks. Karola Schmidta. Pięć par małżeńskich na przemian organizuje spotkanie w domu, wypełniając czas około trzech godzin na tzw. dzielenie się życiem, modlitwę z rozważaniem Słowa Bożego, formacją pogłębiającą relację małżeńską i rodzinną, najczęściej przy kawie dla stworzenia familiarnej, otwartej atmosfery. 

 .......................................................................................................

 Chór parafialny pw. „Świętej Cecylii” 

 

Opiekun – ks. Krzysztof Badowski

W1869 roku został powołany kościelny chór mieszany przez organistę i dyrygenta chóru Karola Reiskego (1869 – 1880) i wikariusza Osowskiego. Kolejnymi dyrygentami byli: Paweł Żelazny (1880 – 1929), Stefan Dorawa (1929 – 1956), Alfons Dorawa (w zastępstwie od 1956, z nominacji walnego zebrania 28. 01. 1959r. do chwili obecnej). Od 22 listopada 1931r. posiada sztandar wykonany przez członkinie: Łucję Grabowską, Annę Kowalską, Klarę Ośmiałowską i Helenę Stogowską.Chór odznaczony m. in. Złotą Odznaką Honorową z Wieńcem Laurowym przez Zarząd Główny Zjednoczenia Polskich Zespołów Śpiewaczych i Instrumentalnych mocą uchwały VIII Walnego Zjazdu Delegatów z dnia 11 stycznia 1970r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Bogdan Zdrojewski w 140. rocznicę działalności chóru uhonorował zespół za zasługi krzewienia kultury srebrnym, a dyrygenta Alfonsa Dorawę brązowym medalem „Gloria Artis.” Dyrygent Alfons Dorawa w 1992r., a chór 2.06.1996r. zostali wyróżnieni papieskim odznaczeniem ‘Pro Ecclesia et Pontifice.’ W okresie 145 lat służby Bogu i ludziom nieprzerwanie działający chór uczestniczył w licznych zjazdach, konkursach,osiągając laury. Kroniki odnotowują jego udział w wielkich uroczystościach kościelnych i państwowych. Kilka przykładów: w dniach 4-6 czerwca 1933r. w ramach III Ogólnopolskiego Kongresu Muzyki Kościelnej wykonał pięciogłosową  Mszę ku czci Najświętszej Marii Panny, skomponowaną przez ks. J. Surzyńskiego, uświetniając mszę św. pontyfikalną, celebrowaną przez kardynała Augusta Hlonda w bazylice Świętych Janów w Toruniu. W 1936r. dyrygent Stefan Dorawa przygotował kolejny występ, mianowicie koncert chóru z orkiestrą, wykonując dzieło L. van Beethovena „Missa C-dur” op. 86, przeznaczając dochód na pomoc dla bezrobotnych.„Święta Cecylia” łącznie z innymi chórami uświetniła śpiewem pielgrzymkę Ojca Świętego Jana Pawła II 11 września 1987r. w Gdyni i 7 czerwca 1999r. w Toruniu. 18 czerwca 2000r. w Roku Jubileuszowym śpiewała w obecności pielgrzymujących do chełmżyńskiej bazyliki kapłanów diecezji toruńskiej,  22 lipca 2001r. chór uczestniczył w uroczystościach 750-lecia miasta i odebrał nadany przez Radę Miejską tytuł „Zasłużony dla Miasta Chełmży.” Wzbogacał uroczystości kościelne z okazji beatyfikacji ks. S. W. Frelichowskiego i kanonizacji papieża Jana Pawła II i Jana XXIII. Od dziesiątek lat zawsze obecny w procesji Bożego Ciała, wszystkich świąt i niedzielnej sumy.Inne szczegóły o chórze znajdziemy w jubileuszowych opracowaniach Mariana Dorawy ze 100-lecia, 110-lecia, 125-lecia i 135-lecia, jakie zespół uroczyście obchodził, ponadto w artykułach Ryszarda Muzioła w „Gazecie Chełmżyńskiej”: „Pieśni cześć,” nr 81, „Cecylia śpiewa 135 lat” nr 135, „Chełmżyńskie święto pieśni” nr 182.

 .......................................................................................................

Ministranci i lektorzy

 Opiekun – ks. Marcin Nowicki

Ministranci są członkami Liturgicznej Służby Ołtarza. Jak sama nazwa wskazuje – wykonują więc służbę przy ołtarzu, przy sprawowaniu Eucharystii i innych obrzędów. Ich zadaniem jest uczynienie liturgii sprawniejszą (gdy ministrant przyniesie kielich, czy pomoże kapłanowi przy lavabo, ten nie musi robić tego sam, w wyniku czego poprawia się szybkość sprawowania liturgii), jak również piękniejszą, bardziej uporządkowaną (kapłan wykonujący tylko swoje czynności i ministranci u jego boku ukazują wagę eucharystii w lepszym stopniu niż sam kapłan, robiący „wszystko”). Zadaniem ministrantów jest także odciążenie celebransa z czynności, które nie są dla niego zastrzeżone (wykonywanie psalmów, czytań, czy np. rozkładanie bielizny kielichowej podczas przygotowania darów). Ale ministranctwo to nie tylko posługa przy ołtarzu. To także formacja duchowa, wyjazdy. Formacja duchowa ministranta przeprowadza się głównie przez uczestnictwo w Eucharystii, jest to najważniejsza część wzbogacania wiary. Nie jest jednak jedynym czynnikiem wpływającym na rozwój wiary ministranta. Mamy także spotkania w grupach, podczas których starsi lektorzy starają się przybliżyć swoim młodszym kolegom teksty Biblii oraz nauczyć, jak słowa Jezusa zastosować w życiu codziennym.Liturgiczna Służba Ołtarza tworzy pewną zgrana grupę społeczną, która spędza razem czas na zbiórkach, wyjazdach itp. Kwintesencją roku służby liturgicznej jest pomoc księdzu podczas Wizyty Duszpasterskiej (tzw. Kolędy).Opiekunem  ministrantów jest ksiądz Marcin Nowicki. Dba on o rozwój swoich podopiecznych, aby uczęszczali na wybrane przez siebie Msze Święte oraz o wszystko, co ministrantów dotyczy. Mówiąc o dbaniu o ministrantów nie sposób nie wspomnieć o starszych lektorach oraz o prezesach LSO, którymi są Jarosław Jagielski i Dawid Szroeder. Lektorzy jak i prezesi są głównymi pomocnikami księdza opiekuna w sprawach ministrantów. Zajmują się spotkaniami w grupach, oprawą Mszy Świętych, nauką młodszych ministrantów i wieloma pomniejszymi sprawami, na które opiekun ministrantów nie miałby czasu. Aktualnie koło liczy 42 ministrantów i 10 lektorów.  

 .......................................................................................................

Parafialny Zespół Charytatywny

Opiekun – ks. Dawid Gapiński

  .......................................................................................................

Grupa AA „Dobra Wola”

Opiekun – ks. Karol Schmidt

Grupa AA to wspólnota anonimowych alkoholików. Istotę wyjaśnia preambuła: Anonimowi Alkoholicy są wspólnotą mężczyzn i kobiet, którzy dzielą się nawzajem doświadczeniem, siłą i nadzieją, aby rozwiązać swój wspólny problem i pomagać innym w wyzdrowieniu z alkoholizmu. Jedynym warunkiem uczestnictwa we wspólnocie jest chęć zaprzestania picia.Nie ma w AA żadnych składek ani opłat, jesteśmy samowystarczalni poprzez własne dobrowolne datki. Wspólnota AA nie jest związana z żadną sektą, wyznaniem, działalnością polityczną, organizacją lub instytucją, nie angażuje się w żadne publiczne polemiki, nie popiera ani zwalcza żadnych poglądów.Naszym podstawowym celem jest trwać w trzeźwości i pomagać innym alkoholikom w jej osiągnięciu.W Chełmży za początek spotkań i działania wspólnoty przyjęto 7 grudnia 1987r., czyli dzień pierwszego zamkniętego mityngu przy wsparciu ks. infułata Alfonsa Groszkowskiego, który zasugerował nazwę: Grupa AA „Dobra Wola.” Parafia wyszła naprzeciw wspólnocie, użyczając pomieszczenia na spotkania najpierw w domu Marii, obecnie w domu kapitulnym przy bazylice Świętej Trójcy. W pierwszy poniedziałek miesiąca odbywa się mityng otwarty. Na mityngi do Chełmży przyjeżdżają osoby z innych miejscowości, np. w 1993r. przyjechało 200 osób zainteresowanych problemem.Osoby uzależnione potrzebują wsparcia przede wszystkim ze strony najbliższych osób: rodziców, małżonków, rodzeństwa, ale też przyjaciół, kolegów. Te osoby muszą najpierw jednak zrozumieć istotę problemu choroby alkoholowej. Już w maju 1989r. zaczęła się spotykać grupa Al.-Anon „Przebiśnieg.” Przedstawiciele obydwu grup wzięli udział w mityngu prowadzonym na antenie Radia Maryja, wywołując ogromne zainteresowanie słuchaczy. W 1995r. do wspólnoty trafiła pierwsza kobieta, dzisiaj nikogo już to nie dziwi, bo i one oczekują wsparcia, zmieniły się bowiem zwyczaje. „Od kilkunastu lat Chełmża jest przystankiem dla grupy pielgrzymów tzw. ‘Bożych Cyganów’, wśród których są m. in. anonimowi alkoholicy, a idąc z Gdyni na Jasną Górę, niosą przesłanie i modlitwę o trzeźwą Polskę (…). Dwadzieścia pięć lat istnienia Grupy AA „Dobra Wola” w Chełmży to ponad 1250 mityngów. Szacunkowo ze spotkań zamkniętych (tylko dla uzależnionych) skorzystało 500 osób, a przynajmniej tysiąc mieszkańców zapoznało się z ruchem AA dzięki mityngom otwartym i wyjazdom integracyjnym do Częstochowy, Lichenia czy Swarzewa. Do dziś wielu kiedyś ‘beznadziejnych’ alkoholików utrzymuje abstynencję i wielu zawsze do „Dobrej Woli” może zwrócić się o pomoc.”Ruch AA w Polsce jest kontynuacją ruchów i bractw trzeźwościowych, które podejmował Kościół już w XIX wieku. W Chełmży ks. Franciszek Wyczyński dnia 11 sierpnia 1855r. założył liczące 420 członków Bractwo Trzeźwości, kolejni proboszczowie kontynuowali akcje trzeźwościowe. 

 .......................................................................................................

Schola gregoriańska

Opiekun - Tomasz Niżygorocki

Schola gregoriańska kultywuje formę tradycyjnego, monofonicznego śpiewu liturgicznego Kościoła łacińskiego. Dominują teksty Pisma Świętego śpiewane a capella. Obok jednogłosowości cechą chorału gregoriańskiego jest wykonywanie wielu dźwięków na jednej sylabie, czyli melizmatyczność.Schola występami wzbogaca kościelne uroczystości parafialne, dekanalne i diecezjalne.

.......................................................................................................

Schola dziecięca

Opiekun - ks. Bartosz Fiałkowski 

.......................................................................................................

Stowarzyszenie Pro-Life

Opiekun – ks. Dawid Gapiński

.......................................................................................................

 "Margaretka"

Apostolat Margaretek jest wspólnotą osób świeckich, które będąc świadome zagrożeń kapłaństwa we współczesnej rzeczywistości, pragną nieść modlitewną pomoc kapłanom. Istotą tej pomocy jest codzienna, dozgonna modlitwa w intencji imiennie wskazanego kapłana przez konkretną osobę spośród wiernych. Wieczysty obowiązek modlitwy wymaga imiennego wskazania kapłana w wybrany jeden dzień tygodnia dla każdego z nich oddzielnie, czyli jedna osoba może należeć do kilku Margaretek. Symboliczny kwiat margaretki, stąd nazwa apostolatu, tworzy siedem osób, które wybrały jeden z siedmiu dni tygodnia. Graficznie środek margaretki zawiera imię (nazwisko) kapłana, siedem płatków wokół wymienionego kapłana imiona (nazwiska) członków apostolatu, co ilustruje rysunek. Każda z osób modli się indywidualnie. W chwili obecnej w parafii ten obowiązek modlitwy podjęły 63 osoby. 

 .......................................................................................................

Ruch Equipes Notre-Dame (NED) – międzynarodowe stowarzyszenie wiernych powstałe we Francji w 1938r. W Polsce działa od sierpnia 2001r. ‘Region Polska’ składa się z sektorów: mazowieckiego, śląskiego, wielkopolskiego, małopolskiego i kujawskiego, do którego włączony jest Toruń. Ruch duchowości małżeńskiej, pary małżeńskie tworzą wspólnotę z zadaniem misjonarskim i ewangelizacyjnym. Z Chełmży do wspólnoty należą Bogna i Ludwik Śliwińscy.

.......................................................................................................

tekst i fotografie zaczerpnięte z książki pt. "Słownik biograficzny Chełmży i okolic 2"

Pana Ryszarda Muzioła


 

Patroni

frelichowski.jpg

Ksiądz Stefan Wincenty Frelichowski

Wicek urodził się w wielodzietnej rodzinie katolickiej 22 stycznia 1913 w Chełmży w kamienicy przy ulicy Chełmińskiej, gdzie rodzice prowadzili piekarnię. Mając 14 lat wstąpił do 2 Pomorskiej Drużyny Harcerskiej im. Zawiszy Czarnego. W tym samym roku złożył Przyrzeczenie Harcerskie. Został zastępowym zastępu „Lisów”, potem przybocznym, a w roku 1930 drużynowym. Jako kleryk seminarium w Pelplinie w latach 1933-1936 prowadził Starszoharcerskie Zrzeszenie Harcerskie. W sierpniu 1934 roku zdobył kolejny stopień instruktorski – podharcmistrza, a rok później po zaliczeniu próby na stopień. Na Jubileuszowym Zlocie w Spale, kapituła HR przyznała mu najwyższy stopień – Harcerza Rzeczypospolitej. Ks. S. W. Frelichowski w dniu 14 marca 1937 roku przyjął święcenia kapłańskie rąk biskupa chełmińskiego Stanisława Wojciech Okoniewskiego. Później pełnił funkcję kapelana i sekretarza biskupa. W lipcu 1938 roku został wikariuszem parafii pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Toruniu, gdzie był także redaktorem „Wiadomości Kościelnych”. Nieprzerwanie od święceń kapłańskich pełni posługę jako kapelan harcerski, zgodnie ze swoją obietnicą zapisaną w pamiętniku pod datą 16 stycznia 1939 roku: „I sam jak długo tylko będę mógł, co daj Boże, aby zawsze było, będę harcerzem i nigdy dla niego pracować i go popierać nie przestanę. Czuwaj!”

Po wybuchu wojny bardzo szybko, bo już 11 września 1939 roku został aresztowany. Kilka dni później został wypuszczony. Jednak 18 października Niemcy znów aresztowali  księdza Frelichowskiego i tak zaczęła się jego prywatna droga krzyżowa. Najpierw osadzony był w twierdzy Toruń w forcie VII. A już w styczniu 1940 roku został przeniesiony do obozu pracy w Gdańsku-Nowy Port. Miesiąc później przeniesiono go obozu koncentracyjnego w Stutthofie. W kwietniu 1940 roku księdza Stefana znów przeniesiono, tym razem do obozu koncentracyjnego Sachsenhausen-Oranienburg w Niemczech. A Boże Narodzenie 1940 roku spędzał już jako więzień obozowy numer 22492 obozu koncentracyjnego w Dachau. Jego współwięźniowie ksiądz kardynał Adam Kozłowiecki oraz ksiądz arcybiskup Kazimierz Majdański twierdzili, że był nieprzeciętnym człowiekiem. I mimo że był stosunkowo młody potrafił być wzorem dla wielu nawet starszych i doświadczonych kapłanów.Promieniował nienaturalnym w takich warunkach spokojem i odwagą. Zdobywał potajemnie wino i hostie, i mimo surowych zakazów, włącznie z karą śmierci celebrowal Msze Święte, słuchał spowiedzi, wygłaszał patriotyczne pogadanki. Spieszył z pomocą każdemu potrzebującemu.

W obozie założył nawet „Mały Caritas”, którego celem była pomoc żywnościowa dla szczególnie potrzebujących. Kiedy w obozie zaczęła  szerzyć się epidemia tyfusu, ksiądz Frelichowski z narażeniem własnego życia i wbrew surowym zakazom pomagał i niósł posługę kapłańską śmiertelnie chorym więźniom. Aż w końcu sam zaraził się tą chorobą i zmarł w opinii świętości 23 lutego w 1945 w Dachau, tuż przed wyzwoleniem obozu przez  wojska amerykańskie. Pięćdziesiąt cztery lata później w Toruniu, 7 czerwca 1999 roku, Ojciec Święty Jan Paweł II ogłosił ks. phm. Stefana Wincentego Frelichowskiego błogosławionym. Natomiast 22 lutego 2003 r. w wigilię jego święta patronalnego Stolica Apostolska wydała dekret uznający błogosławionego ks. phm. Stefana Frelichowskiego patronem Harcerstwa Polskiego.

Obraz_Juta_von_Sangerhausen_na_stronie_Gmina_Chełmża-gm.jpg

Błogosławiona Juta

Pochodziła z Turyngii, z rodziny rycerskiej (ur. ok. 1220 r.). Wyszła za mąż za nieznanego nam z imienia rycerza von Sangerhausen. W wieku 20 lat owdowiała (mąż zmarł w drodze do Ziemi Świętej) i samotnie wychowywała dzieci. Po ich usamodzielnieniu, związała się z beginkami. W 1256 roku krewny jej męża Anno von Sangerhausen został wielkim mistrzem krzyżackim i zaprosił Jutę do ziemi chełmińskiej, aby modlitwą i pokutą wspierała dzieło nawracania Prus, Litwy i Jaćwieży. Na jej decyzję wpłynął też fakt, iż biskupem chełmińskim w latach 1245-1263 był znany jej jeszcze z Niemiec dominikanin Heidenryk. Tradycja mówi, iż Juta osiadła w pustelni w Bielczynach (3 km od Chełmży). Miała osobisty kontakt z pierwszym biskupem Heidenrykiem oraz Janem z Łobdowa, którzy byli jej spowiednikami. Całe dnie spędzała w swej pustelni, oddając się surowym umartwieniom i modlitwie.

Wychodziła jedynie wczesnym rankiem do kościoła w Chełmży na Mszę św. Jak głosi jedna z legend, Juta często używała drogi na skróty, przechodząc przez środek jeziora po lustrze wody. Starsi ludzie do dziś wskazują „ścieżkę bł. Juty” – nieruchomą powierzchnię toni jeziornej w pobliżu Bielczyn, którą sceptycy uznają za zjawisko optyczne związane z płytkością jeziora. Juta, prowadząc ascetyczny tryb życia, opiekowała się zapewne wraz z innymi beginkami niewielkim szpitalem św. Jerzego na przedmieściach Chełmży. Zmarła w opinii świętości 12 maja 1260 r., a jej ciało złożono w budowanej katedrze p.w. św. Trójcy w Chełmży w południowej nawie. Mimo poszukiwań (w 1927 r. i 1950 r.) nie znaleziono dotąd jej doczesnych szczątków. Legenda mówi, że odnajdą się one w czasie niewielkiego remontu.

Po jej śmierci nastąpiło wiele cudownych wydarzeń i duchowieństwo chełmińskie zebrawszy pod przysięgą zeznania o nich, wyprosiło w Rzymie ok. 1275 r. beatyfikację Juty. Dzień 5 maja (wspomnienie liturgiczne Juty) ogłoszono jako święto patronki ziemi chełmińskiej i państwa krzyżackiego. Biskup Jan Lipski (1635-1639) ogłosił ją patronką diecezji chełmińskiej i Prus (wcześniej jej grób w Chełmży nawiedzili królowie Zygmunt III Waza i Władysław IV). Biskup Andrzej Załuski ufundował ok. 1754 r. dla katedry w Chełmży ołtarz poświęcony Jucie. Centralny jego obraz przedstawia scenę objawienia się Chrystusa Błogosławionej, który ją przygarnia do rany swego serca. W 1937 za sprawą ks. Józefa Szydzika wzniesiono w Bielczynach kaplicę, która została zniszczona podczas wojny. W 1985 r. wybudowano nową – sanktuarium bł. Juty. W kaplicy zwracają uwagę witraże tematycznie związane z jej życiem. Warto dodać, że w ikonografii bł. Juta przedstawiana jest w prostej sukni, przypominającej zakonny habit, we wdowim welonie na głowie.

 

Historia parafii

32406.jpg

Pierwsza wzmianka o Chełmży zawarta jest w dokumencie z "Lonyz" datowanym na rok 1222, w którym książę Konrad Mazowiecki nadał wczesnośredniowieczne grodzisko Łoza biskupowi pruskiemu Chrystianowi. Od 1251 Chełmża jest wymieniana jako miasto, stolica biskupia i parafia. W tym roku biskup Heidenryk rozpoczął budowę katedry, która potem była wielokrotnie niszczona (ostatni raz spłonęła w nocy 2 sierpnia 1950 r. od wyładowania atmosferycznego). Po przeniesieniu stolicy biskupiej do Pelplina w 1824 r., dotychczasowa katedra Najświętszej Trójcy została przeznaczona na kościół parafialny, a kościół parafialny św. Mikołaja został przekazany ewangelikom. Ojciec Święty Jan XXIII 12 kwietnia 1960 r. podniósł pokatedralny kościół Najświętszej Trójcy do godności kolegiaty, a Jan Paweł II 16 lutego 1982 r. nadał mu tytuł Bazyliki Mniejszej. Od 10 kwietnia 1994 r. ustanowiony został konkatedrą. Po II wojnie światowej kościół św. Mikołaja wrócił do parafii jako kościół szkolny. 

W bazylice konkatedralnej odbywają się liczne uroczystości diecezjalne i parafialne. 29 lipca 1993 r. obchodzono jubileusz 750 - lecia powstania diecezji chełmińskiej, Misje Ewangelizacyjne (1998 r.) i ich odnowienie w Roku Jubileuszowym, dożynki diecezjalne (1999 r.), jubileusz chórów, dziękczynienie za beatyfikację księdza Stefana W. Frelichowskiego, jubileuszowa pielgrzymka kapłanów diecezji toruńskiej. Dzięki użyczonym przez parafię pomieszczeniom utworzono świetlicę środowiskową i Stowarzyszenie Pomocy Niepełnosprawnym "Bądźmy Razem". Powstała także grupa "Pomocy biednym im. Błogosławionej Juty". Z dokonań materialnych dokonanych w bazylice wymienić można: konserwację więźby dachowej i wymianę rynien i 85% pokrycia dachu, zainstalowanie nowego nagłośnienia i systemu antywłamaniowego, wykonanie witraża z wyobrażeniem błogosławionego ks. Stefana.W. Frelichowskiego, dodanie czterech nowych głosów w organach, konserwację 5 epitafiów i portalu przy zakrystii oraz płaskorzeźb nad wejściem głównym, odnowienie ołtarza Matki Bożej Różańcowej i innych zabytkowych obiektach. Niezbędnych remontów dokonano także w kościele św. Mikołaja i w pozostałych zabudowaniach parafialnych.

Subskrybuj to źródło RSS

Gościmy na naszej stronie

Odwiedza nas 97 gości oraz 0 użytkowników.

Dane kontaktowe

Adres

ul. Tumska 14
87-140 Chełmża

tel. (0-56) 675 61 12
fax (0-56) 675 61 14

E-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.